• Tarih

    Yapılış tarihi: 15yy.
    Yaptıran: Çandarlı II. İbrahim Paşa
    Yıkım tarihi: 1956
    Yıkım nedeni: yol yapımı
    Yer: Saraçhane

    Binek hayvanları için gerekli malzemelerin üretildiği ve satıldığı bir çarşı olan saraçhane İstanbul’un fethinden hemen sonra inşa edilmiştir. Hem bulunduğu semte adını vermiş hem de bölgedeki ticari etkinliğin gelişmesini desteklemiştir. Çandarlı İbrahim Paşa Hamamı da 1494 yılında bu canlı ortama eklenmiştir. Hamamı yaptıran Çandarlı (İkinci) İbrahim Paşa, Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluş döneminde büyük güce sahip olan Çandarlı ailesinden çıkmış son sadrazamdır; idam edilen ünlü Çandarlı Halil Paşa’nın oğludur.

    Bu çifte hamam yapısı hakkındaki bilgiler çok kısıtlıdır. Yapının mimari özellikleri Pervititch sigorta haritasındaki çizimden ve Avusturyalı sanat tarihçisi Heinrich Glück’ün çizdiği plan ve anlatımlarından öğrenilebilmektedir. Tipik bir Osmanlı hamamının özelliklerini göstermektedir. Camekan, yani soyunma ve dinlenme bölümleri ahşap çatıyla örtülüdür. Diğer mekanlar da küçük tonoz ve kubbelerle kapatılmıştır. Yüzyıllar boyunca bulunduğu mahalleye hizmet veren hamam, Eski Eserleri Koruma Encümeni’nin koruma kararına rağmen, 1956 yılında Atatürk Bulvarı’nın açılması sırasında ortadan kaldırılmıştır.

    Construction date: 15th century
    Commissioned by: Çandarlı II. İbrahim Paşa
    Destruction date: 1956
    Cause of destruction: Road construction
    Location: Saraçhane

    The saddlery has been built just after the conquest of Istanbul in the year 1453. Not only did it give its name to the area (Saraçhane), but also provided an impetus for trade in this district. Çandarlı İbrahim Paşa Hamam was added to this lively environment in 1494. Çandarlı İbrahim Paşa (the second) who financed the hamam to be built was the last grand vizier from the famous Çandarlı family which had a great power during the formation period of the Ottoman Empire. Çandarlı İbrahim Paşa was at the same time the son of well known Çandarlı Halil Paşa who had been executed.
    We do not know much about this “double hamam” structure meant for men and women.

    Architectural features of the building can be obtained from the drawings in Pervititch Insurance map, and through plans and descriptions of the Austrian art historian Heinrich Glück. This edifice had characteristics of a typical Ottoman hamam. The major change and rest rooms had wooden roofs whereas other spaces had small vaults and domes. The hamam which was used for centuries was destroyed during the construction of Atatürk Boulevard in 1956, despite the decision of the Historical Monuments Conservation Department to protect the building.


    Jacques Pervititch Sigorta Haritası’nda Çandarlı Hamamı / Çandarlı Hammam in the Insurance Map of Jacques Pervititch

    Fotoğraf, Encümen Arşivi / Photograph, City Council Archive

    Güzelleşen İstanbul,1943

    Güzelleşen İstanbul,1943
  • Su an

    Hamamın bulunduğu yerin günümüzdeki görünümleri /
     

    Views of the site of Çandarlı Hamam, today





  • 3D Model

    Çandarlı Hamamı, Saraçhane yönüne bakan 3 boyutlu modelleme çalışması / Çandarlı Hamam, 3D rendering of view towards Saraçhane

  • Senaryo

    1. Doğaçlama Kent/ Improvisational City

    Çandarlı Hamamı yıkılışına kadar kesintisiz bir şekilde hamam olarak hizmet vermiş ender yapılardandır. Günümüzde Mimar Sinan’ın yaptığı hamamlar bile gece kulübü, depo ya da dükkan olarak kullanılabiliyor, hamam kalmayı başarmış olanlar ise hamam kültürünün yok olmasından dolayı çoğunlukla turistlere hizmet veriyor. Kaybolan bu kültürün yerini diğer birçok tarihi yapıda olduğu gibi yapılış amacı ile ilgisiz işlevler dolduruyor. Peki Çandarlı Hamamı yıkılmayıp günümüze kadar gelse idi bundan kurtulabilir miydi? Yoksa kubbelerinin altını artık dönerciler, nalburlar ve kahvehaneler doldururken, gelip geçenler bu binanın neden yapıldığını çoktan unutur muydu?

    Çandarlı Hamam is one of the rare buildings that served uninterruptedly as a hamam. Nowadays even the hamams built by Architect Sinan are used as night clubs, storages or shops. The ones that somehow managed to keep their original purpose serve as tourist attractions since the hamam tradition has been almost completely abandoned. Many buildings today are occupied by irrelevant functions because the cultural environment of their previous functions does not exist anymore. If the Çandarlı Hamam was not destroyed, would it have escaped this fate? Or would passersby forget why this building was built, while kebap restaurants, hardware stores and nargile cafes would reside under its domes?



    2. Kolektif Hatıraların Kenti / City of Collective Memories

    Bir zamanlar Osmanlı’nın toplumsal hayatında önemli bir yeri olan hamam, herkesin en azından hafta bir kullandığı bir mekan iken, sıcak suyun 20. yüzyılda evlere kadar gelmesiyle birlikte önemini yitirmiştir. Bugün ise halen işleyen hamam sayısı pek azdır, işleyenler de daha çok İstanbul’u ziyaret eden Batılı misafirlerin egzotik hayallerini gidermek için hizmet veriyor, tabii genellikle Batılılara hizmet verdiği için onların zevkine uygun sauna ve masaj odaları gibi ilaveler ile.  Halen hamamlara merakı olan ve yüksek giriş ücretlerini göze alabilen İstanbullular ise büyük ihtimalle bir kere gittikten sonra bir daha gitmiyor. Peki kesintisiz hamam olarak kullanılan Çandarlı Hamamı yıkılmayıp günümüze kadar gelebilseydi yine sadece turistlere mi hizmet ederdi? Yoksa yakında belki de tamamen unutulacak olan bir geleneğin son temsilcilerinden birisi olarak tüm İstanbullulara hamamı tekrar sevdirebilir miydi?  

    The hamam, which had an important place in the social life of the Ottoman Empire was used at least once a week by people. With the 20th century, as apartments were all furnished with hot water, the tradition of hamam lost its importance for the great extant. Today there are just a few baths still functioning, and these mostly serve the exotic dreams of Western travelers. Due to the expectations of their customers i.e. tourists, there are also western additions like saunas and massage rooms .People of Istanbul who still have a passion for hamams and put up with the high prices, mostly don’t visit them as soon as their interest is over. What if Çandarlı hamam, that was used uninterruptedly as a hamam for centuries was not destroyed, would it also be just a tourist attraction? Or would it be able to make a long forgotten tradition again popular to the people of Istanbul?


  • Yerleştirme






    Çandarlı Hamamı Yerleştirmesi 1 Kasım 2010-19 Aralık 2010 tarihleri arasında daha önce bulunduğu yerdeydi!
     

    Çandarlı Hamam Installation was visited between 1 November 2010-19 December 2010!