• Tarih

    Yapılış tarihi: 6yy’ın ilk çeyreği
    Yaptıran: Anicia Iuliana (Bizans Hanedan üyesi)
    Yıkım tarihi: ?
    Yıkım nedeni: ?
    Yer: Saraçhane

    Malatyalı aziz Polyeuktos’a adanmış büyük kilise, Bizans hanedanının en güçlü kadınlarından, sanat koruyucusu Anicia Iuliana’nın eseridir. Saraçhane’de 1960 yılında inşa edilen Belediye Sarayı ve daha sonra yollar ve Haşim İşcan Geçidi için yapılan kazılar sırasında ortaya çıkmıştır. Mimari parçalar üzerine işlenmiş uzun bir şiir Anicia Iuliana’nın başarılarını ve soylu aile bağlarını anlatmaktadır. 6. yüzyıla ait bu çok iddialı mimaride, tavus kuşu motifleri, cam ve taş kakmalı sütunlar, yaldızlı mozaikler ve İran/Sasani etkisindeki bezemeler özellikle dikkat çekmektedir. İnşaat ve dekorasyon için Anadolu’dan, İtalya ve Tunus’tan malzeme getirilmiştir. Görkemli mimarisinin yanında, Polyeuktos Kilisesi aynı zamanda İstanbul’un Bizans çağındaki tören yolları üzerinde, imparatorların taşıdığı mumun değiştirildiği özel bir duraktır.

    Polyeuktos Kilisesi 1010 depreminde hasar görmüş, 1204’te şehre gelen Haçlılar tarafından yağmalanmıştır. Kutsal emanetler ve mimari parçalar Venedik’e götürülmüştür. Birçok yapı parçası çeşitli yerlere dağılmış, Barselona’ya, Viyana’ya taşınmıştır. İstanbul’dan giden sütunlar ve kaplama mermerleri bugün hala Venedik’te, San Marco Kilisesi’nin cephelerinde görülebilmektedir. Dev boyutlu, kubbeli kiliseden günümüze sadece altyapısına ait duvarlar ve mekanlar kalmıştır. İstanbul’un modernleşme sürecindeki yıkıcı imar etkinlikleri, ilginç bir rastlantıyla İstanbul arkeolojisine, yüzyıllar içinde unutulan çok özel bir yapıyı kazandırmıştır.

    Construction date:First quarter of 6th century
    Comissioned by: Anicia Iuliana (Member of the Byzantine Imperial Family)
    Destruction date: ?
    Cause of destruction: ?
    Location: Sarachane

    The great church dedicated to Saint Polyeuktos of Malatya (Melitene) is a work of Anicia Juliana, a protector of the arts and one of the most powerful women of the Byzantine dynasty. The church was found during the construction excavations for the of the Municipal Palace in 1960 and later during the excavations of various roads and The Haşim İşcan Underpass. A long poem written on architectural pieces tells success stories and noble family bonds of Anicia Juliana. This challenging architecture that belongs to the 6th century bears remarkable features such as peacock motives, columns with glass and stone inlays, gilded mosaics and Iranian/Sassanid ornamentations. Materials for the construction and decoration of the church were brought from Anatolia, Italy and Tunisia. Besides its magnificent architecture, the Polyeuktos Church was at the same time a special stop on the ceremonial roads of Constantinople where imperial candle was changed.

    Polyeuktos Church was damaged in an earthquake in 1010 and plundered by crusaders who reached the city in 1204. Holy relics and some of the architectural pieces were taken to Venice whereas others were transported to Barcelona and Vienna. Columns and marble revetments taken from Istanbul can still be seen on the façades of St Mark’s in Venice. The only remnants today from this monumental domed church are walls and rooms of its substructure. The destructive urbanism of Istanbul during its modernization process ironically caused the rediscovery of this long forgotten special building.


    Kazı çalışmalarından genel görünüm / General view of the excavations, 1968, Harrison, M.,1989,A TEMPLE FOR BYZANTIUM,First University of Texas Press Edition

    Kazı alanının genel görünümü / A general view of excavation site, 1965, Harrison, M.,1989,A TEMPLE FOR BYZANTIUM,First University of Texas Press Edition

    Üstünde şiirin bulunduğu niş, İstanbul Arkeoloji Müzesi bahçesinde / A niche with the poem at İstanbul Archaeology Museum’s garden

    Sütun başlığı, İstanbul Arkeoloji Müzesi bahçesinde / Part of the main entablature of St. Polyeuktos at İstanbul Archaeology Museum’s garden

    İstanbul’da bulunan ve Anicia Juliana’ya ait olduğu tahmin edilen mermer büst, Şu an Metropolitan Museum, New York’ta/ Marble bust found in Istanbul that probably depicts Anicia Juliana. Now in Metropolitan Museum, New York.
  • Su an

    Park içinde sergilenen yapı parçaları

    Building fragments, displayed in the park


    Kilisenin günümüze ulaşabilen altyapısı / Substructure of the church that can be seen today

    Mimari kalıntılar / Architectural remnants

    Park içinde sergilenen yapı parçaları/ Building fragments, displayed in the park

    Park içinde sergilenen yapı parçaları/ Building fragments, displayed in the park

    Park içinde sergilenen sütunlar/ Columns that are displayed in the park
  • 3D Model

    Polyeuktos Kilisesi 3 Boyutlu model çalışması / Polyeuktos Church 3D modelling

  • Senaryo

    1.Açık Kent/ Open City


    1.Açık Kent/ Open City

    1. Açık Kent
    İstanbul’un yapıları denilince ilk akla gelenlerden birisi Ayasofya’dır, pek az kişi şimdi yerle bir olmuş Polyeuktos Kilisesini  hatırlar. Peki boyut olarak Ayasofya’dan biraz daha küçük ama en az onun kadar zengin süslemeleri olan Polyeuktos Kilisesi günümüze kadar gelebilseydi kent nasıl bir yer olurdu?  Kentin o meşhur silueti şüphesiz daha da zenginleşecekti, belki İstanbul’un büyük bir meydanı daha olacaktı, dünyanın dört bir yanından insanların merakla ziyaret edeceği bir müzesi daha açılacaktı.

    1.Open City
    One of the earliest monumental buildings that people remember about Istanbul is Hagia Sophia, but just few would mention the name of the Polyeuktos Church which is in ruins now. What if the Polyeuktos Church, which was a little smaller than Hagia Sophia but as rich in its decoration was not destroyed, how would the city be like? The famous silhouette of the city would certainly be even more beautiful, and maybe Istanbul might have had another big square, and another museum that would attract the curious crowds from around the globe.




    2. İdeal Kent
    Geçmişte kutsal mekanlar aynı zamanda her türlü bilginin de merkeziydiler, bu yüzden birçok kilise ve cami bir külliyenin parçası olarak okul ve kütüphaneleri ile birlikte tasarlanmıştır.  Osmanlı dönemindeki Batılılaşma süreci sırasında inşa edilen birçok yeni bağımsız kütüphane yapısı ve Cumhuriyet döneminde açılan yeni kütüphaneler ile bilginin yayılmasına çalışılmışsa da, birçok çağdaş kentin onlarca milyon kitap barındıran simgesel kütüphaneleri ile karşılaştırıldığında bu büyük metropol oldukça geride kalmıştır. Peki geçmişte bilginin sembolü olan bu yapı dev bir İstanbul kütüphanesine dönüşse idi, kentliler kubbesinin altında kitap okurken çevresinde bulunan meydandaki kafelerde Valens Kemeri’ne karşı çaylarını yudumlar mıydı?

    2.Ideal City
    In the past, religious spaces were also centers of all kinds of knowledge, that is why many churches and mosques are designed as a part of complexes that include schools and libraries. Although there were some efforts during the westernization period of the Ottoman Empire and during the Republican era to expand these centers of knowledge through modern libraries, Istanbul is still not as rich as contemporary world cities that have symbolic libraries with millions of books. What if this building that was the symbol of knowledge through the Middle Ages had survived and was converted into a huge Istanbul library, would people read books under its dome, or admire the Valens Aqueduct while enjoying a cup of tea in the squares around it?


  • Yerleştirme






    Polyeuktos Kilisesi yerleştirmesi  1 Kasım 2010-19 Aralık 2010 tarihleri arasında daha önce bulunduğu yerdeydi!

    Polyeuktos Church installation was visited between 1 November 2010-19 December 2010!