• Tarih

    Yapılış tarihi: 50’ler
    Mimar:
    Yıkım tarihi: 80’ler
    Yıkım nedeni: ?
    Yer: Levent

    1950’li yıllarda Türkiye savaş sonrası gelişen yeni dünya düzenine ayak uydurma çabasındadır. Serbest piyasa ve liberal dış ticaret politikaları benimsenmiş, çok sayıda yabancı fabrika kurulmuştur. İlaç ve kimya sanayileri başlıca yatırım alanlarıdır. Köklü E. R. Squibb and Sons Firması’nın 1954’te İstanbul’da açtığı ilaç fabrikası da, yeni gelişmekte olan 1. Levent Mahallesi’ne komşu bir arazide inşa edilmiştir. Uluslararası iddiada modern çizgilere sahip fabrika üç katlıdır. Yalın mimarisini yatay ve düşey prizmatik kütlelerin dengesi belirlemektedir. Bant pencereler, kornişler ve bölümlendirilmiş cam yüzeyler, dönemin geçerli mimari anlayışını ve firmanın prestijini yansıtmaktadır. 1980’lerle gelen ekonomik düzenlemeler fabrikanın kapanmasına giden yolu hazırlamış, süreç sonunda İstanbul’un ilk uluslararası modern mimari örnekleri arasında sayılan Squibb binası yıkılmıştır.

    Construction date: 50’s
    Architect: ?
    Destruction date: 80’s
    Cause of destruction: ?
    Location: Levent

    In 1950’s Turkey was in a struggle for adaptation to the new world system that developed after Word War II. Open market and liberal foreign trade policies were adopted and several factories of foreign origin were established. Medicine and chemistry were the main industries for investment. The medicine factory which was established in 1954 by the E.R. Squibb and Sons Company in Istanbul was built on a ground near the “First Levent Residential District”. This factory, which had an international modernist vision was a three-storey building. The building’s plain architecture was determined by a balance of vertical and horizontal prismatic masses. Ribbon windows, cornices and partitioned glass surfaces were reflections of the architectural attitude of its time and prestige of the company. Economical regulations after 1980’s, however, caused a recession in financial expectations of especially foreign factories and at the end of this process the Squibb building, as one of the first international modern architectural samples of Istanbul was demolished.


    Fotoğraf ,Kaya Turgut Arşivi/ Photograph, Kaya Turgut Archive

    İstanbul’un Kitabı,1957

    İstanbul’un Kitabı,1957
  • Su an

    Binanın bulunduğu yerin günümüzdeki görünümleri

    Views of the site of the building, today







  • 3D Model

    Squibb İlaç Fabrikası, 3 boyutlu modelleme çalışması / Squibb Pharmaceutical Factory, 3D rendering

  • Senaryo


    1.Açık Kent
    Cumhuriyet döneminin ilk toplu konut örneklerinden Levent, 1950’li yıllarda bahçeli iki katlı evleri ile kentin güzel bir banliyösü konumundaydı. 50’lerden itibaren yan yana inşa edilen birçok ilaç fabrikası da burada bulunmakta idi.  Aradan sadece 60 yıl geçmesine rağmen artık kentin en önemli finans merkezi, iki katlı evlerin çoğu artık işyerleri, gece kulüpleri ve restoranlara dönüşmüş durumda, ilaç fabrikalarının arazilerini  ise gökdelenler ve alışveriş merkezleri kaplıyor.  Levent evleri 2008 yılında kentsel sit ilan edilerek geç de olsa koruma altına alınmıştır. Peki Levent evleri ile aynı dönemde yapılmış olan Squibb İlaç Fabrikası yıkılmasaydı? Sadece İstanbul’un değil Türkiye’nin ekonomisinin kalbi olan bu bölgenin, bir zamanlar modernleşme ve küreselleşmenin temellerinin atıldığı bir alan olduğunu hatırlatan, Türkiye’nin son 60 yılını anlatan bir müzeye dönüşse idi? Binanın içi birçok farklı etkinliğe ev sahipliği yaparken parka dönüştürülmüş büyük bahçesi Leventlileri ve gökdelenlerde çalışanları mı ağırlardı?

    1.Open City
    Being one of the first social housing examples of the Republican Era, Levent was a pleasant suburb of Istanbul with its double-storied houses with gardens. After the 50’s, Levent also housed several pharmaceutical factories. Even though it has been only 60 years , the district has developed into the most important financial center of the city; and most of the double-storied houses have been converted into offices, night clubs and restaurants while skyscrapers and shopping centers dominate the sites of former pharmaceutical factories. In 2008, Levent houses have been taken under protection by local municipality. What if the Squibb pharmaceutical factory, which was built around the same time as Levent houses, wasn’t destroyed? What if it was changed into a museum portraying the past 60 years of Turkey, reminding us that, this area which has been the heart of trade and finance of not only Istanbul, but Turkey, and had someday been an area where the foundations of modernity and globalism have been laid? Would its big garden, which has been turned into a park now, serve as a green area for Levent dwellers and for those who work in the skyscrapers?




    2.Uzun Kent
    Levent Bölgesi 1950’lerde iki katlı villaları ve yeni yeni kurulmaya başlayan ilaç fabrikaları ile kentin bir banliyösü konumundaydı. Günümüzde ise küreselleşen İstanbul’un finans merkezine dönüşmüş durumda. İlaç fabrikaları birer birer yıkılıp yerlerini gökdelenlere bırakırken hemen dibindeki iki katlı Levent evleri ile de ilginç bir tezat oluşturuyor. Peki Türkiye’deki ilk modern ilaç fabrikalarından biri olan Squibb İlaç Fabrikası bir finans merkezi yapılmak üzere yıkılmasa idi? Çağa ayak uydurabilmek için göğe doğru yükselirken, tabelalar ve klimalar ile dolu katlarından durmadan çalan telefonların sesleri mi gelirdi?

    2.Tall City
    In the 50’s, the Levent District, was a developing suburb of Istanbul with two storey houses and newly developing pharmaceutical factories. Today it is the finance center of the globalizing city and country. While the pharmaceutical factories were destroyed to clear space for skyscrapers, they formed an interesting contrast with the two storey housing area next to them. What if one of the first modern pharmaceutical factories of Turkey was not destroyed to clear the area for a new finance center? Would its stories still rise to keep up with the modern era, while the constant sound of ringing phones would come from its façade covered with signs and air-conditioning units?




    3.Katalog Kent
    Modernite ile birlikte hayatımıza giren apartman kavramını Türkiye çok sevmişti, uzunca bir süre yaşam alanlarımız, çalışma alanlarımız, kamusal yapılarımız, hatta dini yapılarımız apartman mimarisinin varyasyonları olarak yapılmıştır. Ancak son yıllarda İstanbul’un yapılaşmasında artık yeni bir moda var: ekonomik, toplumsal ya da sınıfsal açıdan benzer sosyal gruplara hitap edip “öteki”ni dışlayan “lüks” konut projeleri. Kurtarılmış bölgeler olarak pazarlanan  ve İstanbul’un alışılmış kent dokusuna tamamen ters olan bu yeni alanlar geleceğin kenti ve kentlilerini meşgul edecek bir sorunun da altlığını oluşturuyorlar.  Peki Squibb İlaç Fabrikası yıkılmasaydı, modaya uymak için Levent-Maslak arasında her yıl yenileri eklenen AVM-Ofis-Konut karması yüksek bloklardan birine dönüşüp artık kente yukarıdan mı bakardı?

    3.Catalogue City
    Turkey loved the concept of “apartments” which were introduced into our lives with modernity; for a long time, our living spaces, working spaces, public buildings, even religious buildings have been constructed as the variations of  “apartment” architecture. However, lately there is a new trend in construction in Istanbul: “luxurious” residential projects that target groups  with similar economical, social values or social-class, and that exclude the “other”.  These new areas which are marketed as  “secured” regions, are so different than  the urban fabric standards that they will create the basis of a problem that will concern the city and its dwellers in the future. What if the Squibb Pharmaceutical Factory was not destroyed, would it also change into one of the trendy shopping center-Office-House combination high-rises between Levent and Maslak , and look down on the city?


  • Yerleştirme




    Squibb İlaç Fabrikası Yerleştirmesi 19 Aralık 2010'a kadar Kanyon AVM karşısında!

    Squibb Pharmaceutical Factory Installation can be visited until 19 December 2010 at the opposite of Kanyon!